Artykuł nr 104 - "Uchodźcy i najeźdźcy"

1 września 1939 roku ludność ziemi gostynińskiej dowiedziała się o agresji Niemiec hitlerowskich na Polskę z dziennika radiowego. Już o świcie tego dnia lotnictwo nieprzyjacielskie zaatakowało Płock, a także... czytaj całość

Artykuł nr 103 - "Najlepszy adres w Warszawie"

Dom na Kanonii 14 w Warszawie podobnie jak inne sąsiednie wzniesione w pierwszej połowie XVI w., przez lata zmieniał swój wygląd począwszy od piętrowego, który spłonął w 1607 roku... czytaj całość

Artykuł nr 102 - "Foto kameleon"

Ze zdziwieniem odczytałem nagłówek treści pieczątki płockiego zakładu na awersie fotografii z okresu 20-lecia międzywojennego, a mianowicie: firma chrześcijańska. Próby odnalezienia podobnego przykładu z określeniem... czytaj całość

Artykuł nr 101 - "Negatywy Wojutyńskiego"

Wyjątkowo mało informacji o wydawnictwie i samym Wojutyńskim - fotografie i wydawcy powoduje, że stale próbuję uzyskać ich więcej i cieszę się z każdego drobiazgu. Najprościej byłoby skorzystać ze Słownika... czytaj całość

Artykuł nr 100 - "Statek pasażersko-przewozowy "Mazur""

Początek XX wieku to okres największego rozkwitu żeglugi rzecznej. W dorzeczu Wisły pływało ponad sto jednostek, a przewozy zarówno towarowe jak i pasażerskie osiągały największe rozmiary. Pisząc o żegludze wiślanej... czytaj całość

Artykuł nr 99 - "Czapka Gimnazjum w Płocku"

Zakład fotograficzny Adama Osieckiego mieścił się w Płocku przy ulicy Grodzkiej. O działalności firmy wiemy niewiele i można przyjąć, że zakład działał w latach 1900 - 1925. Fotografia chłopca w wieku gimnazjalisty... czytaj całość

Artykuł nr 98 - "Kronika zmiany nazw"

Statek zbudowany w 1903 roku i nazwany "Krystyna" początkowo pływał jako holownik na górnej Wiśle. Po ustąpieniu Rosjan z Polski przejęty został w listopadzie 1918 roku przez polskie Ministerstwo Komunikacji... czytaj całość

Artykuł nr 97 - "Dziekania od Paszkowskiego"

Nazwa ulicy Dziekania pochodzi od siedziby dziekana kapituły (przełożonego kleryków) - inaczej, dziekania to dom dziekana katolickiego. Współczesny widok całej ulicy przedstawia pocztówka wydana przez... czytaj całość

Artykuł nr 96 - "Księże autografy"

Przed 1903 rokiem wykonano plany kościoła w Białotarsku i sporządzono kosztorys, później do 1906 roku zorganizowano zbiórkę kamieni na fundamenty. Faktyczną budowę kościoła rozpoczął w 1907 roku ks. Marian Jankowski... czytaj całość

Artykuł nr 95 - "Nakładcy gostynińskich pocztówek"

W trzech artykułach na stronie omawiałem pocztówki wydane nakładem Władysława Szpaderskiego lub chociaż wspominałem o tym nakładcy gostynińskich pocztówek, ilustrując dwa z nich pocztówką Gostynin... czytaj całość

Artykuł nr 94 - "Powrót na Kanonię"

Na pocztówce z opisem Warszawa Ulica Kanonia wydanej w 1967 roku przez Biuro Wydawnicze "Ruch" na pierwszym planie po lewej stronie fotografii widzimy fragment katedry św. Jana - prezbiterium z ceglaną przyporą... czytaj całość

Artykuł nr 93 - "Kazimierz Betley - harcerz, student i żołnierz"

Harcerstwo to bardzo ważny epizod w krótkim życiu urodzonego w 1897 roku Kazimierza Betleya. W grudniu 1912 roku zebrała się w Płocku grupa uczniów 6-tej klasy prywatnego gimnazjum Macierzy Szkolnej... czytaj całość

Artykuł nr 92 - "Dawniej Alleja"

Aleje tworzone były już w starożytności. Król Persji Dariusz III (336-330 r. p.n.e.), by rozwinąć i poprawić komunikację pocztową, kazał główne trakty obsadzić m. in. drzewami oliwnymi, w których cieniu gońcy mogliby... czytaj całość

Artykuł nr 91 - "Wokół Ogrodu Odpoczynku"

Zakład fotograficzny Piotra Sadowskiego w okresie międzywojennym znajdował się na ulicy Żychlińskiej. Jednak po zamieszczeniu poprzedniego artykułu na stronie przez moment poddałem w wątpliwość fakt, że obecna... czytaj całość

Artykuł nr 90 - "Numer posesji"

Przy obecnej ulicy Kościuszki stoi budynek, który na swój użytek nazwałem latarnią morską w Gostyninie. A to dlatego, że dzięki widokowi jego charakterystycznego szczytu odczytuję już to miejsce na... czytaj całość

Artykuł nr 89 - "Ten sam Boehm trochę inaczej"

W artykule "Zamek gostyniński" zamieściłem ilustrację przedstawiająca najstarszą wtedy w moim zbiorze pocztówkę z widokiem trzech gostynińskich kościołów. Niżej pokazuję ją w... czytaj całość

Artykuł nr 88 - "Kościół św. Marcina"

Stosując się do uwag Przemysława Nowogórskiego, za które jestem wdzięczny, zmieniłem fragment tekstu w artykule o kaplicy św. Jakuba zamieszczając w nim także współczesną fotografię kaplicy... czytaj całość

Artykuł nr 87 - "Płoccy B-cia Rzepkowicz"

Pozyskana niedawno do zbioru kartka z widokiem Płocka zachęciła mnie do powrotu do rozważań o płockich pocztówkach na stronie przeznaczonej w zamyśle dla nich. Na rewersie tej pięknej kartki... czytaj całość

Artykuł nr 86 - "Przewodnik po wystawie"

W 2002 roku w Domu Kultury w Gostyninie miała miejsce wystawa Gostynin na dawnych pocztówkach. Na planszach pokazano 60 pocztówek gostynińskich ze zbiorów Jana Chlebnego i Lecha Borzyma. W tamtym czasie mój gostyniński zbiór liczył ok. 30. starych pocztówek... czytaj całość

Artykuł nr 85 - "Niemieckie pensjonaty w Gostyninie"

Powiększenie się kolekcji gostynińskiej o kolejne pocztówki skłania mnie do opowiedzenia o nich szczególnie dlatego, że pierwsza z nich jest kontynuacją zapisu fotograficznego tego samego obiektu pod nazwą... czytaj całość

Artykuł nr 84 - "Gostynińskie pocztówki Wydawnictwa PTTK"

Z kilku pocztówek gostynińskich wydanych w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku przez Wydawnictwo PTTK uzbierał się zestaw z kolejnymi numerami na rewersie. Pierwszą z numerem 15-231 jest kartka z widokiem... czytaj całość

Artykuł nr 83 - "Zdjęcia z teki K. Wojutyńskiego"

Kartki z białym marginesem wokół fotografii, ząbkowane krawędzie, opis w języku polskim z lewej strony na dole awersu, nadruk na rewersie Zdjęcia z teki K. Wojutyńskiego - Warszawa i lakierowany papier to... czytaj całość

Artykuł nr 82 - "Ziemia gostynińska i gostyńska"

Do pogadania o dwóch polskich miastach o podobnie brzmiącej nazwie, leżących w dużym oddaleniu od siebie i często mylonych przez osoby "nie znające się na geografii" już dawno się przymierzałem. Oczywiście poza... czytaj całość

Artykuł nr 81 - "Projekt fabryki w Kutnie"

Kilka miesięcy po opublikowaniu artykułu nr 79 sięgnąłem głębiej do pamięci i przypomniałem sobie, gdzie widziałem podobny rysunek na kartce pocztowej. Otóż w artykule "Kutno 1900-1918. Pocztówki mojego miasta... czytaj całość

Artykuł nr 80 - "Gostynin na niemieckich pocztówkach"

Budynek dworca kolejowego z połowy lat dwudziestych XX wieku w Gostyninie doczekał się jedynej fotograficznej publikacji na pocztówce i to na kartce wydanej w czasie II wojny światowej... czytaj całość

Artykuł nr 79 - "Projekt fabryki w Gostyninie"

Powyższą pocztówkę wydano w zaborze rosyjskim, a wysłana została z Gąbina w październiku 1914 roku niemiecką pocztą polową. Fabryczne obiekty z rewersu kartki zupełnie nie pasują do opisu... czytaj całość

Artykuł nr 78 - "Dawny zajazd"

Wzniesiony ok. 1824 roku. Klasycystyczny. Usytuowany w pn. pierzei rynku (pl. Wolności nr 16). Murowany z cegły, otynkowany. Brama wjazdowa ze skośnie układanych klepek, nabijanych gwoździami... czytaj całość

Artykuł nr 77 - "Gimnazjum męskie"

Na początku 1904 roku na plac przy ulicy Kutnowskiej zwieziono 400 tys. cegieł z cegielni Góry, a już w styczniu 1905 roku "Echa Płockie i Włocławskie" pisały, że nowy gmach szkoły miejskiej jest pod dachem. Począwszy od... czytaj całość

Artykuł nr 76 - "Gimnazjum żeńskie"

W społeczeństwie gostynińskim myśl o utworzeniu szkoły ponadpodstawowej dojrzewała od 1880 roku. Myśl popierana przez władze powiatowe, długo nie uzyskiwała zgody władz gubernialnych w Warszawie. Przy... czytaj całość

Artykuł nr 75 - "Magistrat i stacja benzynowa"

Magistrat miasta Gostynina w latach 1932 - 1938 systematycznie odbywał swoje posiedzenia, średnio trzydzieści kilka w roku. Omawiano i zatwierdzano na nich, oprócz budżetów i bilansów, różne sprawy związane... czytaj całość

Artykuł nr 74 - "Ratusz w negatywie"

Ratusz to reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, zwykle tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich. Budynek ratusza w Gostyninie zajmuje centralne miejsce na miejskim rynku i nieustannie wypełnia... czytaj całość

Artykuł nr 73 - "Fotografja Piotra Sadowskiego w Gostyninie"

Trochę inaczej niż w tytułowej nazwie firmy brzmi nazwa na pieczątce znajdującej się na odwrocie fotografii przedstawiającej kościół w Gostyninie. Skromniej, bo nazwa P. Sadowski Fotograf, Gostynin wykonana jest urzędową... czytaj całość

Artykuł nr 72 - "Kaplica św. Jakuba"

Higersbergerowie byli właścicielami wsi Rataje od 1866 roku i to właśnie oni przekazali nieodpłatnie miastu Gostynin tereny pod cmentarz parafialny i cmentarz ewangelicki. Pocztówka wydana ok. 1915 roku przez G. Boehma... czytaj całość

Artykuł nr 71 - "Sanatorium w Gostyninie-Kruku"

Nowoczesne budynki sanatorium w Kruku zostały zaprojektowane w stylu modernistycznym przez dwóch polskich inżynierów Bohdana Lacherta i Józefa Szanajcę.Do budowy sanatorium przystąpiono wiosną 1938... czytaj całość

Artykuł nr 70 - "Nazwy Gostynina"

Niemcy przed wybuchem II wojny światowej stanowili 6 % ogółu mieszkańców miasta i powiatu. Od początku 1939 roku Niemiecki Związek Ludowy (Deutscher Volksverband in Polen) przeprowadzał zebrania, na których... czytaj całość

Artykuł nr 69 - "Księżowskie fotografowanie"

Fot. K. Konieczny Gniezno, Kolegiaty 2. Autograf o takiej treści zapisany ołówkiem na odwrocie fotografii zatytułowanej Na Wiśle k. Płocka, skłonił mnie do próby odszukania autora i poznania jego biografii. W poszukiwaniach... czytaj całość

Artykuł nr 68 - "Stadion "Mazura""

Klub Sportowy "Mazur" w Gostyninie powstał w 1926 roku. "Mazur" posiadał silną drużynę piłkarską, która od roku 1933 walczyła w klasie B stale czyniąc postępy. W mieście nie było stadionu z prawdziwego zdarzenia, stąd w 1927... czytaj całość

Artykuł nr 67 - "Ulica Wesoła"

Po trzecim rozbiorze Polski nastąpił napływ ludności rosyjskiej do liczącego wtedy siedem tysięcy mieszkańców Gostynina. Poza rosyjskimi urzędnikami z rodzinami, duży procent stanowili żołnierze stacjonujący w mieście. Dla 2... czytaj całość

Artykuł nr 66 - "Gostynińska Dybanka"

Oz Gostyniński jest jedną z większych atrakcji turystycznych miasta. Kręty wał towarzyszy dolinie rzeki Skrwy i ciągnie się przez teren Ziemi Gostynińskiej na długości 14 kilometrów. Występująca na obszarze moreny dennej... czytaj całość

Artykuł nr 65 - "W drodze na Dybankę"

Skrwa Lewa, zwana także Południową , to rzeka będąca lewobrzeżnym dopływem Wisły. Rzeka ma niewiele ponad 50 km, wypływa ze źródła na południe od wsi Łanięta i przepływa przez takie miejscowości jak... czytaj całość

Artykuł nr 64 - "Kościół, nie zamek"

W związku z odbywająca się w XIX wieku swoistą "wędrówką narodów" stało się tak, że w ówczesnym powiecie gostynińskim ponad 16 procent ludności stanowiła ludność pochodzenia niemieckiego. Spośród 69 wiosek... czytaj całość

Artykuł nr 63 - "Zamek gostyniński"

Historia zamku gostynińskiego sięga 2 połowy XIV wieku, aby po kolejnych przebudowach osiągnąć stan i widok znany z obrazów i fotografii z przełomu XIX i XX wieku, aż do gruntownej odbudowy w ostatnich latach... czytaj całość

Artykuł nr 62 - "Tylko dla Niemców"

16 września do miasta wkroczyły wojska niemieckie i dla upamiętnienia tej daty hitlerowskie władze Gostynina nadały ul. Stodólnej nazwę niemiecką 16 Września. Po zajęciu Gostynina ujawnili się miejscowi Niemcy... czytaj całość

Artykuł nr 61 - "Skrzany i Rataje"

Kolejny podział administracyjny w najnowszej historii Polski, teraz ten z 1999 roku, jeszcze bardziej okroił i tak już nieduży powiat gostyniński. Wygrał Płock, a właściwie prywatne ambicje i średniej jasności... czytaj całość

Artykuł nr 60 - "Podwórze katedralne"

Hitlerowscy okupanci zaczęli niszczenie Starego Miasta od podziurawienia pociskami lotniczymi staromiejskich kamieniczek. Między zabytkowymi tablicami - z piaskowca z napisem Kanonie i emaliowaną Ulica Kanonia... czytaj całość

Artykuł nr 59 - "Dwaj fotografowie"

Wydawnictwo Ruch w latach dwudziestych XX wieku wydało dwie pocztówki wykonane na dwa sposoby według fotografii J. Wołyńskiego. Jedno z wydań wyprodukowano techniką drukarską w odcieniu brązowym, a... czytaj całość

Artykuł nr 58 - "Winorośl jak feniks"

Wydawnictwo "Artibus" z siedzibą w Warszawie przy Chmielnej 47a, znane jest z wcześniejszych, datowanych na 1907 rok, kartek pocztowych artystyczno-etnograficznych. Później, do 1939 roku wydawało doskonałe... czytaj całość

Artykuł nr 57 - "Ojciec i syn"

Po prawej stronie widoku Kanonii namalowanego przez T. Cieślewskiego znajduje się prezbiterium katedry. Do roku 1780, a więc do czasu gdy uznano, iż chowanie zmarłych w obrębie miasta jest niezdrowe i niehigieniczne... czytaj całość

Artykuł nr 56 - "Ze sklepu Paszkowskiego"

Złodzieje, którzy okradli sklep jubilerski Maksymilian, wykazali się wyjątkową bezczelnością. Zrobili to nieomal pod okiem ajentów policyjnych. Następnego dnia o kradzieży huczało całe miasto. Historia... czytaj całość

Artykuł nr 55 - "Ten sam widok"

Kamieniczkę na Kanonii pod nr 28 na narożniku z ul. Jezuicką zbudowano w 1541 roku jako trzykondygnacjowy budynek późnogotycki. Po spaleniu w 1607 odbudowano ją w 1611 roku z dodaniem wykusza od strony... czytaj całość

Artykuł nr 54 - "Kanonia po pięć kopiejek"

Polskie Towarzystwo Krajoznawcze w ramach akcji propagowania rodzimej przyrody i architektury wydało w latach 1907-1915 kilkadziesiąt ozdobnych serii pocztówek fotograficznych z terenu Polski wykonywanych techniką fototypii... czytaj całość

Artykuł nr 53 - "Gościnnie o Kanonii"

Słownik nazewnictwa Warszawy wymienia nazwę Kanonie opisując trójkątny placyk między ulicami: Jezuicką i Dziekanią. Pierwotnie tam był usytuowany parafialny cmentarz Starej Warszawy. Forma Kanonie dotyczy czasów, gdy... czytaj całość

Artykuł nr 52 - "Pomnik i dwie rocznice"

Władysław Broniewski - Polak, katolik, alkoholik - tak sam się przedstawiał, urodził się w 1897 roku. Płocczanin, w samym Płocku doczekał się patronatu nad Książnicą Płocką i szkołami, wielu uroczystych powitań i akademii... czytaj całość

Artykuł nr 51 - "Widoki w owalnych ramkach"

Widoki umieszczone w owalnych, tłoczonych w papierze ramkach, stanowią ozdobę każdej kolekcji pocztówek płockich. Dwadzieścia cztery nienumerowane pocztówki z opisami: Bank Państwa, Tumskie góry, Gimnazjum, Niemieckie... czytaj całość

Artykuł nr 50 - "Rodzina Betleyów"

Dziesięć lat temu Książnica Płocka im. Wł. Broniewskiego zaprezentowała kolejną wystawę z cyklu "Pamięć musi trwać...". Wystawę poświęcono płockiej rodzinie Betleyów. Dzisiaj, płocczanom, nazwisko Betley... czytaj całość

Artykuł nr 49 - "Wielka i Mała Synagoga"

We wrześniu 2007 roku dwaj kompletni kolekcjonerzy pokazują swoje pocztówki na wystawie w Płocku. W prasowym wywiadzie opowiadają o brakach w swoich zbiorach, a dotyczą one dwóch nieistniejących obiektów. Jednemu... czytaj całość

Artykuł nr 48 - "Jeszcze raz o PTTK"

Tematyka płocka nie przeżywała większego rozkwitu w żadnym okresie działalności wydawniczej PTTK. Ostatnie pocztówki z widokami miasta w swoich metryczkach mają 1977 rok, oznaczając najpóźniejsze datowania. Obrazy... czytaj całość

Artykuł nr 47 - "Wczesne produkcje PTTK"

Równolegle do rozwoju Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego powstawały specjalistyczne zakłady wydawnicze fotowidokówek. Jako dochodowe przedsiębiorstwa, popularyzowały działalność programową... czytaj całość

Artykuł nr 46 - "Pocztówki krajoznawcze"

Polskie Towarzystwo Krajoznawcze powstało w 1906 roku i od początku swego istnienia rozwinęło szeroką działalność wydawniczą w zakresie pocztówek.

Pierwsza, wydana w 1907 r. pocztówka... czytaj całość

Artykuł nr 45 - "Pocztówki z Grodzkiej"

Niespełna dziesięcioletni Janek przed 1950 rokiem z rozmiłowaniem kupował w kiosku przy placu Narutowicza fotograficzne pocztówki z widokami Płocka. Jeżeli dobrze zapamiętałem opowiadanie Pana Jana, to były jego... czytaj całość

Artykuł nr 44 - "Pałac w Sannikach"

W okresie średniowiecza Sanniki, podobnie jak i inne wsie ziemi gostynińskiej, m. in. Świniary i Strzelce, były jedną z osad służebnych książąt płockich. Najdawniejsi mieszkańcy osady, tzw. "sannicy", specjalizowali... czytaj całość

Artykuł nr 43 - "Gostynin bez synagogi"

Synagoga w Gostyninie została zbudowana w latach 1899-1900. Był to budynek murowany... czytaj całość

Artykuł nr 42 - "Talie kart Kempnera"

Wydawcy najczęściej zamawiali w drukarni kilka wzorów pocztówek z widokami jednej miejscowości. Tworzyły one serie wydawnicze, które nawet jeżeli nie były numerowane, albo nie mają żadnych oznaczeń cyfrowych... czytaj całość

Artykuł nr 41 - "Puzzle z pocztówek Kempnera"

Zapowiedziane wcześniej "układanie" pocztówek Kempnera rozpocząłem od policzenia ilości różnych wzorów rewersów. Doliczyłem się trzynastu, z których siedem to rewersy sprzed 1905 roku, takie z... czytaj całość

Artykuł nr 40 - "Ludwik Kempner, Płock"

Kilkadziesiąt lat działała w Płocku wielobranżowa firma Kempnerów, która zapoczątkowała swoją działalność w Płocku otwarciem w 1857 roku księgarni. Chaim Rafał Kempner z żoną Esterą Faigą z Ehrlichów uruchomili... czytaj całość

Artykuł nr 39 - "Port i stocznia rzeczna"

Radziwie położone jest w dolinie na lewym brzegu Wisły.

W roku 1838 pobudowano most łyżwowy łączący Radziwie z Płockiem, w 1916 most stały drewniany... czytaj całość

Artykuł nr 38 - "Ford na Mazowszu Płockim"

Franciszek Halladin początkowo w 1927 roku założył skromny punkt sprzedaży samochodów Forda w Płocku przy ulicy Kościuszki 1. Niedługo po tym powstało przedstawicielstwo pod nazwą "Ford Motor Company... czytaj całość

Artykuł nr 37 - "Trzy płockie cmentarze"

Cmentarz Rzymskokatolicki (Stary) założony został w 1780 roku poza granicami ówczesnego miasta. Nekropolia o powierzchni 2,30 ha znajdująca się pomiędzy ulicami Kobylińskiego, Topolową i Kazimierza Wielkiego była... czytaj całość

Artykuł nr 36 - "Koszary i konie remontowe"

Przed rokiem 1914 w Płocku stacjonowała rosyjska 15 dywizja kawalerii. W Płocku znajdowało się dowództwo dywizji, dowództwo 1 brygady kawalerii, 15 pułk dragonów, 15 pułk ułanów i 22 bateria artylerii konnej... czytaj całość

Artykuł nr 35 - "Statek wiślany "Bałtyk""

Stałym elementem pejzażu wiślanego sprzed kilkudziesięciu lat były statki pasażerskie, utrzymujące komunikację między miastami i pozwalające na atrakcyjny wypoczynek. Największym z nich był "Bałtyk"... czytaj całość

Artykuł nr 34 - "Nowy Rynek"

W drugiej połowie XIX wieku Płock przeżywał ożywienie gospodarcze związane z uprzemysłowieniem. Liczba ludności wynosząca w1860 roku 16 000, w 1887 roku osiągnęła liczbę 24 000 mieszkańców. Miasto rozbudowywało... czytaj całość

Artykuł nr 33 - "Rogatki miejskie"

Rogatka to mały parterowy albo dwukondygnacyjny budynek, stawiany przy głównym trakcie komunikacyjnym prowadzącym do miasta. Był siedzibą miejskich władz skarbowych, których zadaniem... czytaj całość

Artykuł nr 32 - "Teatr na skarpie"

Kościół Św. Trójcy został adoptowany na teatr w latach 1811-1812. Sama świątynia została przekształcona na widownię, do której od strony zachodniej została dobudowana scena... czytaj całość

Artykuł nr 31 - "Anioł ze sklepienia katedry"

Wraz z rozpoczęciem przebudowy katedry w Płocku (1901-1903), podjęto decyzję o wykonaniu w jej wnętrzu dekoracji malarskiej. Ponieważ żadnej z nagrodzonych w konkursie prac nie skierowano... czytaj całość

Artykuł nr 30 - "Matka Boska na górkach"

Dzisiejszy Plac Obrońców Warszawy styka się od południa ze wzgórzem, na którym wznosi się czworobok zabudowań byłego klasztoru Dominikanów. Skrzydło od strony miasta wypełnia kościół z XIII wieku... czytaj całość

Artykuł nr 29 - "Niegdyś ogród spacerowy"

Najdawniejszą z siedmiu nazw placu Obrońców Warszawy była nazwa plac Panieński, która wzięła się od położonego przy nim klasztoru. Plac urządzono do gier i zabaw ludowych... czytaj całość

Artykuł nr 28 - "Posterunki na drewnianym moście"

Pierwszy stały most na Wiśle w Płocku został zbudowany podczas I wojny światowej. W październiku 1915 roku Niemcy rozpoczęli budowę mostu o długości 655 metrów, wspartego na 15 drewnianych filarach, do połowy... czytaj całość

Artykuł nr 27 - "Płockie pocztówki okupacyjne"

Po opanowaniu miasta niemieccy okupanci zlikwidowali polskie księgarnie w Płocku. Na ich miejsce Niemcy Todemann i Kamm uruchomili sklepy papiernicze. W końcu 1941 roku w lokalu byłej firmy Braci Detrychów... czytaj całość

Artykuł nr 26 - "Okupacyjne nazwy ulic Płocka i nazwa miasta"

Niemal od razu po wkroczeniu do Płocka, bo już na przełomie września i października 1939 roku, okupanci rozpoczęli akcję zmiany nazw ulic i placów. Stary Rynek nazywał się przez kilka dni... czytaj całość

Artykuł nr 25 - "Od etnografii do powodzi"

Podczas premierowej prezentacji wydawnictwa płytowego z pocztówkami płockimi w pewnym momencie na sali nastąpił wybuch śmiechu. Zdarzyło się to podczas wyświetlania na ekranie pocztówki... czytaj całość

Artykuł nr 24 - "Generał Zygmunt Padlewski"

Walkę podjęto w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r. W pierwszym okresie uczestniczyło w niej około 5 tys. powstańców, na ogół niedostatecznie uzbrojonych i wyszkolonych, często również... czytaj całość

Artykuł nr 23 - "Litografie Mojżesza Rozenfelda"

W każdej kolekcji znaleźć można perły. Dotyczy to także zbiorów dawnych pocztówek. Perłami wśród pocztówek płockich są litografie Mojżesza Rozenfelda. Po uzyskaniu w 1880 roku... czytaj całość

Artykuł nr 22 - "Kobiecy duet pocztówkowy"

Kazimierz Miecznikowski w lutym 1897 roku przejął na własność drukarnię Gutkowskiego i w tym samym roku zawarł związek małżeński z Józefą Stępczyńską. Następuje rozbudowa zakładu, której towarzyszy... czytaj całość

Artykuł nr 21 - "Pięć minut Koszerkiewicza"

Niewielka drukarnia Izraela Koszerkiewicza funkcjonowała w Płocku w latach 1904 - 1920. Drukarnia, a właściwie warsztat drukarski, ówcześnie określany nawet mianem drukarenki, miała jednakże... czytaj całość

Artykuł nr 20 - "Pocztówki B-ci Detrychów"

W kwietniu 1935 roku w prasie płockiej podano informację: "Nakładem Księgarni Braci Detrychów wydano nową serię kart pocztowych z widokami Płocka. Seria wykonana na kremowym kartonie zawiera... czytaj całość

Artykuł nr 19 - "Albumy i pocztówki B-ci Detrychów"

W Drukarni Narodowej w Krakowie zamówione zostały też inne albumy "Płock", których nakładcą była firma B-ci Detrychów. Dwa wydania po dwa albumy oznaczone jako seria I i II z widokami w kolorze brązowym... czytaj całość

Artykuł nr 18 - "Bracia Detrychowie"

Przeglądając zbiór pocztówek płockich łatwo jest wyróżnić wśród nich wydane przez Braci Detrychów. Do druku jednobarwnych kartek pocztowych używano zamiennie dwóch kolorów brązowego i zielonego, które... czytaj całość

Artykuł nr 17 - "Uratowany Stańczyk"

W roku 1907 w teatrze płockim odbyła się premiera Wesela Wyspiańskiego przygotowana przez zespół Felicjana Felińskiego. Publiczność tłumnie uczestnicząca w spektaklu przyjęła... czytaj całość

Artykuł nr 16 - "Fotograf Domb"

Nieoceniona Maria Macieszyna w swoim pamiętniku opisuje szereg wydarzeń w Płocku w 1919 roku. Fotograf Domb jest jednym ze świadków i uczestników tych zdarzeń wymienianych imiennie... czytaj całość

Artykuł nr 15 - "Wakacyjnie o rewersie"

Na znaczenie rewersów pocztówek przy opisywaniu i katalogowaniu zbiorów zwrócono mi uwagę na początku mojej kolekcjonerskiej przygody. Po latach w dosadny sposób daliśmy temu wyraz... czytaj całość

Artykuł nr 14 - "Najstarsze ostemplowanie"

Czasopisma filokartystyczne wydawane w Polsce w żadnym przypadku nie miały szczęścia do dłuższego zaistnienia. W 1904 roku powstało w Warszawie pierwsze polskie pismo poświęcone kolekcjonerstwu pocztówek - "Listek"... czytaj całość

Artykuł nr 13 - "Wizyty i portret imperatora"

Odkąd w mojej kolekcji znalazła się pierwsza pocztówka przedstawiająca "Dom, w którym mieszkał car Aleksander I" poza samym zainteresowaniem się ważnością tego wydarzenia... czytaj całość

Artykuł nr 12 - "Nie ma znaku"

Wśród różnych obiektów występujących na pocztówkach płockich od tych najdawniejszych do współczesnych niewiele jest w Płocku takich, które już nie istnieją. Począwszy od mostów zmieniających... czytaj całość

Artykuł nr 11 - "Znak zapytania"

Księgarz Mojżesz Kowalski należy do czołówki nakładców pocztówek płockich, przede wszystkim pod względem ilości i różnorodności kartek. Na ich rewersach, jak już podawałem w pierwszej części rozważań... czytaj całość

Artykuł nr 10 - "Berliński wydawca"

W artykule "Poszukiwany M. Kowalski" opisywałem pocztówki tytułowego nakładcy oznaczone na rewersie literą s i następującymi po niej cyframi. Przypomnę, że w poszczególnych grupach pocztówek... czytaj całość

Artykuł nr 9 - "Spacer po Mostowej"

Ulica Mostowa w Płocku istnieje od I połowy XIX wieku. Można więc przyjąć, że powstała niemal równolegle z wynalazkiem i upowszechnieniem fotografii i tylko niewiele wcześniej od wprowadzenia... czytaj całość

Artykuł nr 8 - "Czy Gombin to Gąbin?"

Zbiór dawnych pocztówek gąbińskich od początku powstawania przysparzał mi pewnych kłopotów. Sprawa pierwsza to dwojaka nazwa miejscowości. Drugą jest wygląd miasta, które zmieniło się od początku... czytaj całość

Artykuł nr 7 - "Pocztówkowy fotoreportaż"

Pierwsza wojna światowa dla Płocka rozpoczęła się 2 sierpnia 1914 roku zniszczeniem mostu pontonowego na Wiśle przez Rosjan. W połowie października Niemcy ostrzeliwali Płock od strony Radziwia z... czytaj całość

Artykuł nr 6 - "Polityka i płocki fotograf"

Z dwóch powodów wracam do Feliksa Gadzalińskiego. Pocztówkowy wiąże się z fotografią dworu w Brochocinie jego autorstwa. Datowana na 30 września 1907 roku fotograficzna kartka pocztowa wysłana... czytaj całość

Artykuł nr 5 - "Poszukiwany M. Kowalski"

Maria Macieszyna w swoim pamiętniku pod datą 18 kwietnia 1919 roku pisze: "Pisma warszawskie w prenumeracie dochodzą do nas po dwóch dniach, gdyż poczta bardzo źle działa. Ale... czytaj całość

Artykuł nr 4 - "Słownikowe hasło pocztówka"

W poprzednim artykule nie do końca wyjaśniłem znaczenie nazwy pocztówka, dlatego postanowiłem przybliżyć i rozwinąć temat z punktu widzenia kolekcjonera mając także nadzieję, że wzbudzi on... czytaj całość

Artykuł nr 3 - "Skępe i płocki fotograf"

Skępe to najstarsze sanktuarium Maryjne w diecezji płockiej. Początki sanktuarium łączą się z pierwszymi objawieniami Matki Bożej z 1490 r. Ofiarowana przez cudownie uzdrowioną córkę kasztelana... czytaj całość

Artykuł nr 2 - "Małe zamieszanie i jego skutki"

Ostatnio pozyskana do zbioru pocztówka z opisem na rewersie Schröttersburg a.d.Weichsel narobiła zamieszania w moim katalogu, ale w efekcie wniosła nowe i ciekawe informacje... czytaj całość

Artykuł nr 1 - "Pięć numerów wydawnictwa Krauskopf z Królewca"

Zebranie 5 pocztówek z kolejną numeracją na rewersie zajęło mi kilka lat. Od początku zrodziło się pytanie ile firma Krauskopf wydała numerowanych pocztówek płockich... czytaj całość