Praskie spacery 6x9
Pierwszy aparat fotograficzny małoobrazkowy wprowadzono do sprzedaży w 1925 roku. Aparaty te umożliwiały, a już na pewno ułatwiły zawodowym fotografom wyjście na ulice w celu fotografowania w plenerze osób. Obowiązywał zwyczaj, że wykonanie zdjęć i propozycja ich wykupienia następowały dopiero po uzyskaniu zgody fotografowanych. Zdjęcia wykonywano zwykle w dwóch formatach - pocztówkowym w rozmiarze 14x9 cm i mniejszym 6x9 cm.
W okresie międzywojennym na warszawskiej Pradze funkcjonowało wiele pracowni fotograficznych, spośród których wyróżniał się zakład Edmunda Łukomskiego z siedzibą na ulicy Targowej 78.
Kilka przykładowych fotografii ulicznych tej firmy z większego zbioru przedstawiam niżej.

Po 1945 roku powszechnie stosowany format fotografii 6x9 cm nazywany był "ruskim kwadratem". To potoczne, żartobliwe lub pejoratywne określenie w języku polskim miało kilka różnych znaczeń, np. żartobliwe określenie na kanciastą, szeroką lub nieforemną głowę "mieć łeb jak ruski kwadrat", albo w popularnym powiedzeniu: "Mam łeb jak ruski kwadrat - sześć na dziewięć i ciągle rośnie". Może to oznaczać ogromny ból głowy, potężnego kaca, zmęczenie lub poczucie kompletnego przeładowania informacjami i natłoku myśli.
Wreszcie to co nas najbardziej interesuje - właśnie nietypowych, niemal kwadratowych odbitek fotograficznych - prostokątnych lub zbliżonych do kwadratu. Kwadrat z definicji ma równe boki, więc figura o wymiarach 6 na 9 jest w rzeczywistości prostokątem. Używało się i nadal używa tego sformułowania w odniesieniu do rzeczy zrobionych "na oko", niedokładnie lub w sposób zaprzeczający logice (tzw. radziecka lub wschodnia myśl techniczna).1

Warszawa, Marszałkowska 13.04.1946 r.

Warszawa, Pałac Kultury i Nauki w budowie
W okresie PRL-u kontynuowano praktykę zawodowego fotografowania ulicznego, ale ostatecznie zawodowców wyparli amatorzy dzięki większej dostępności aparatów fotograficznych. Podobnie jak w opisywanych początkach fotografie "ozdabiane" były ząbkowaniem krawędzi, które wykonywano przy pomocy specjalnej ręcznej gilotyny. (LB, październik 2026)
1 Zdrowie.Gazeta.pl, Wiadomości Onet, Newsweek
Liczba wejść:
Wykorzystujemy pliki cookies w celach statystycznych. Można zablokować zapisywanie cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Szczegółowe informacje znajdują się w polityce prywatności naszej firmy dotyczącej cookies. Akceptuję.
Pocztówki Płockie. Wszelkie prawa zastrzeżone. | Polityka Prywatności