Filokartystyka - pocztówki Konstantego Wojutyńskiego

Zdjęcia z teki K. Wojutyńskiego

Kartki z białym marginesem wokół fotografii, ząbkowane krawędzie, opis w języku polskim z lewej strony na dole awersu, nadruk na rewersie Zdjęcia z teki K. Wojutyńskiego - Warszawa i lakierowany papier to najpóźniejsza seria pocztówek o tematyce warszawskiej przygotowanych w wydawnictwie Konstantego Wojutyńskiego.

Znakiem stosowanym w większości serii tego wydawnictwa był kolejny numer umieszczony w lewym narożniku rewersu kartki pocztowej. Podobnie jest na kartkach, o których opowiadamy, a więcej o tym numerze chwilę później.

warszawa. Pałac w Belwederze. Zdjęcia z teki K. Wojutyńskiego.

Wyżej kartka z numerem 1 otwierająca zbiór. Wszystkie kolejne mają takie same cechy z pewną różnicą, albo ściślej zmianą w jednym szczególe.

W ciągu z górą 20 lat przeszło przez moje ręce setki egzemplarzy kartek pocztowych z tej serii. Najczęściej były to pocztówki w bardzo dobrym i dobrym stanie, bez obiegu pocztowego i nie zapisane. Marginalną część stanowiły kartki ze śladami podklejenia, jeszcze mniejszą kartki z obiegu pocztowego z korespondencją z okresu okupacji albo pierwszych lat po zakończeniu II wojny światowej.

Warszawa. Widok Wisły. Zdjęcia z teki K. Wojutyńskiego.

Kiedy przez długi czas - kilka lat, a teraz już kilkanaście, najwyższym znanym mi numerem na kartce było147 i skończyło się na obietnicach od kolekcjonerów uznających się za wszystkowiedzących i merytorycznych o dostarczeniu mi w celu okazania wyższych numerów, które mieli jakoby posiadać w swoich zbiorach, a nie zobaczyłem takiego, uznałem ostatecznie, że numeracja i w związku z tym ilość ujęć kończy się na 147 z opisem Widok Wisły.

Dodatkowo pewnym przełomem i zmianą podejścia do poszukiwań było odkrycie, że każda kartka z serii ma oznakowanie numeryczne na dwa sposoby, a kartki z różnym oznakowaniem różnią się odcieniem białego papieru. Muszę przyznać, że na numer na kartce z tym samym widokiem z kropką i bez kropki na końcu zwrócono mi uwagę w antykwariacie w podziemiu Biblioteki Uniwersyteckiej w 2005 roku, czyli po upływie kilku lat od czasu kiedy na marginesie głównej kolekcji zacząłem zbierać kartki z serii Wojutyńskiego.

Ustaliłem ostatecznie, że pocztówki na białym papierze mają tylko numer, a kartki białe z odcieniem różowym numer z kropką. Wydaje się, że pierwszy komplet pocztówek mógł być wydany nawet w końcu 1938 roku, a dodruk w postaci kartek z kropką realizowano tuż przed wybuchem II wojny światowej w 1939 roku. Do powyższych ustaleń skłania fakt prawie całkowitego braku opisywanych kartek w obiegu pocztowym. Po prostu wydawnictwo nie zdążyło wprowadzić nakładu do powszechnej sprzedaży, albo tylko niewielkie ich ilości.

Warszawa. Kościół Ewangielicki. warszawa. Kościół Ewangielicki.

Z dwóch ilustracji pierwsza to kartka z sygnaturą SFGN i nazwą firmy na rewersie Składnica i Wydawnictwo Pocztówek K. Wojutyński Warszawa. Telefon 262-65, a druga z nadrukiem Zdjęcia z teki K. Wojutyńskiego - Warszawa i numerem 131 z tytułowej serii. Autorem fotografii powielanych na kartkach pocztowych był sam Konstanty Wojutyński i jak widać na powyższym przykładzie wiele z nich było wykorzystanych we wcześniej wydanych seriach.

Powstała na początku XX wieku i działająca do 1939 roku firma nastawiona była głównie na wydawanie i hurtową sprzedaż kart pocztowych. Wydawane w okresie międzywojennym serie pocztówek Wojutyńskiego były niezwykle popularne. Stanowią one niezwykle cenną dokumentację wyglądu ulic, placów i parków Warszawy w tamtym czasie.1

Na rewersach pocztówek wydawca opisywany jest przez lata działalności firmy w różny sposób: Zdjęcie fotogr. i Wydawnictwo K. Wojutyńskiego; Wydawnictwo K. Wojutyńskiego; Składnica i wydawnictwo pocztówek K. Wojutyński; Zdjęcia fotograficzne K. Wojutyńskiego; zdjęcia z teki K. Wojutyńskiego. Firma zmieniała także swój warszawski adres: Nowy Świat 33, Żurawia 10, Marszałkowska 60 i Nowy Świat 37.2

W omawianej serii znajdujemy między innymi 19 fotografii pałacu w Łazienkach i 4 Wilanowa, 8 Krakowskiego Przedmieścia i 5 Zamku Królewskiego. Ulica Marszałkowska przedstawiona jest na 4 fotografiach, Stare Miasto na 5 i Ogród Saski też na 5. Bogato ilustrowane są kościoły warszawskie, które występują na 12 fotografiach, a Park Paderewskiego sfotografowany jest aż 8 razy. Lista obiektów na wielokrotnych i pojedynczych ujęciach fotograficznych jest długa i bardzo ciekawa, zaś sam Konstanty Wojutyński i jego zasłużona firma ciągle jest do odkrycia i należnego jej opisania. (LB, czerwiec 2016)

1  Lejko K.: Warszawa zapomniana, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994, s. 24

2  Morgulec J.: Słownik nakładców i wydawców pocztówek na Ziemiach Polskich oraz poloników, Część XIV, Warszawa, 2003, s. 8

< poprzedni artykułkolejny artykuł >

do góry

 

Liczba wejść:

Pocztówki Płockie. Wszelkie prawa zastrzeżone.