Dawne pocztówki gostynińskie

Tylko dla Niemców

16 września do miasta wkroczyły wojska niemieckie i dla upamiętnienia tej daty hitlerowskie władze Gostynina nadały ul. Stodólnej nazwę niemiecką 16 Września. Po zajęciu Gostynina ujawnili się miejscowi Niemcy - hitlerowcy, którzy witali i pomagali wkraczającym wojskom, a następnie władzom cywilnym. Gorliwie wysługiwali się najeźdźcy, by zasłużyć się i uzyskać korzyści w pracy, mieszkaniach, w rekwirowaniu i zajmowaniu wartościowego dobytku Polakom i Żydom.1

W wyniku starań i petycji miejscowych Niemców, Gostynin wraz z powiatem został wcielony do Rzeszy. Ustalenie granicy policyjnej z Generalną Gubernią nastąpiło 20 listopada 1939 r. i od tej chwili zaczęły obowiązywać przepisy i zarządzenia Wielkiej Rzeszy Niemieckiej. Początkowo Polacy znający język niemiecki pracowali w urzędach na podrzędnych stanowiskach, ale stopniowo zastępowano ich Niemcami z Rzeszy lub miejscowymi.2 W pierwszej połowie 1940 roku wysiedlono większość mieszkańców Gostynina do Generalnej Guberni, a część wywieziono na roboty do Rzeszy.

Niżej pocztówka z opisem na rewersie Gaststätte zum Hirsch inh. A. Eisele Gostynin, stemplem pocztowym z datą 5.06.1942 r. i obowiązującą wtedy nazwą miasta Gasten.

Gaststätte zum Hirsch inh. A. Eisele Gostynin

Napis "nur für Deutsche" nad wejściem do kawiarnianego ogrodu nie wymaga tłumaczenia, a nawet wyjaśniania i komentarza. Nie ustaliłem dotychczas adresu obiektu z pocztówkowej fotografii.

Niemcy prędko zmienili burmistrza w Gostyninie. Na miejsce dotychczasowego, Michała Jarmolińskiego, mianowano Władysława Kożuchowskiego, współwłaściciela drukarni. Żona Kożuchowskiego, córka właściciela młyna w Bierzewicach, Reicherta, była z pochodzenia Niemką. Po wprowadzeniu przez Niemców pięciu list narodowościowych podpisała wraz z mężem volkslistę.

Władysław Kożuchowski rewers wizytówki

W gostynińskiej kolekcji znalazłem życzeniową wizytówkę Władysława Kożuchowskiego sprzed II wojny światowej.

O Władysławie Kożuchowskim i innych piszę jako o przeciwieństwie bohaterów poprzedniego artykułu. Szczęśliwie byli oni mniejszością wśród ówczesnych mieszkańców Gostynina. Na nic zdała się i poszła w niepamięć, wcześniejsza pozytywna działalność społeczna Władysława Kożuchowskiego. (LB, lipiec 2012)

1  czyt. art. 43 PP "Gostynin bez synagogi"

2  Dzieje Gostynina i ziemi gostynińskiej. Towarzystwo Naukowe Płockie. 1990

< poprzedni artykułkolejny artykuł >

do góry

 

Liczba wejść:

Pocztówki Płockie. Wszelkie prawa zastrzeżone.