Pocztówki fotograficzne.

Dwaj fotografowie

Wydawnictwo Ruch w latach dwudziestych XX wieku wydało dwie pocztówki wykonane na dwa sposoby według fotografii J. Wołyńskiego. Jedno z wydań wyprodukowano techniką drukarską w odcieniu brązowym, a powtórzono na czarno-białej fotografii.

Na pocztówce Warszawa Ul. Kanonia na St. Mieście (opis dwujęzyczny), widok spod bram od Dziekanii i Placu Zamkowego. Kamienica po prawej to ówczesny i dzisiejszy numer posesji 6, w którym mieści się kancelaria katedry św. Jana. Wejście do kamienicy prowadzi przez szczególnie szeroki kamienny portal.

Zbudowana w I połowie XVI wieku na nieregularnej działce (linia elewacji wypukła), graniczy z zabudowaniami zamkowymi. W połowie XVII wieku w kustodii pod numerem 6 utworzono więzienie dla skazanych przez sądy kościelne, następnie w tym samym budynku - prosektorium dla wiślanych topielców. Po spaleniu w 1800 roku kupiona przez Staszica i przebudowana na siedzibę Towarzystwa Przyjaciół Nauk (wraz z widocznym na fotografii sąsiednim budynkiem nr 8). W 1820 wykupiona przez rząd i przyłączona do zespołu zamkowego na użytek służby. Po 1823 przekształcona na kamienicę czynszową. Właścicielami m.in. byli: 1844-53 ks. Antoni Kotowski, 1865-67 kapituła metropolitalna, 1868-76 rząd, 1876-80 konsystorz archikatedry warszawskiej, 1887 rząd, 1907 siedziba rządu gubernialnego, 1915 własność rządowa, po 1901 kapituły.

Warszawa. Ul. Kanonia.

Na awersie pocztówki poza sygnaturą wydawcy znajdujemy numer 82. Pocztówka fotograficzna wykonana z tego samego negatywu oznaczona jest numerem B 688.

Inne kamieniczki w większym zbliżeniu widoczne są na drugiej pocztówce Kanonia na St. Mieście według fotografii tego samego autora. Tu po raz pierwszy widać wyraźnie bruk ulicy, który w połowie XIX wieku otrzymał dekorację w formie rombów z kamienia o odmiennej kolorystyce. Od tego też czasu ulicę oświetlały latarnie gazowe zamocowane na przyściennych wysięgnikach. Na kamieniczkach podziwiać można girlandy winorośli.

Warszawa. Kanonia na Starym Mieście.

Pocztówkę sygnowano znakiem wydawnictwa Ruch, numerem 1/81 w lewym dolnym narożniku i 3705 w miejscu na znaczek pocztowy.

Warszawa. Ulica Kanonia.

Według nieco późniejszej fotografii Jana Bułhaka wydano pokazaną wyżej pocztówkę. Warszawa Ulica Kanonia (opis z rewersu) wydrukowana została w Drukarni Św. Wojciecha w Poznaniu nakładem Polskiego Towarzystwa Księgarni Kolejowych "Ruch" Sp. akc. w Warszawie. W porównaniu do wcześniejszych fotografii zwraca uwagę brak winorośli na północnej stronie ulicy. Po pożarze Starego Miasta w 1607 roku tą stronę ulicy odbudowano w stylistyce wczesnobarokowej, a mieszkania w kanoniach zaczęto wynajmować krawcom, kupcom i służbie. Ulica zeświecczała i na Kanonii działało kilka szynków. (LB, czerwiec 2012)


Notki biograficzne:

Wołyński Jan (1882-1929) Artysta malarz, fotograf. W 1916 roku brał udział w jednej z warszawskich wystaw. Później wystawiał swoje prace bardzo rzadko. Zdjęcia Wołyńskiego były oryginalne, zupełnie inne od tych, które widywało się na wystawach - wyróżniały się świadomą, zamierzoną miękkością. Był kierownikiem pracowni fotograficznej Zachęty, a także kierownikiem artystycznym Tygodnika Ilustrowanego.

Bułhak Jan (1876-1950) Nestor polskiej fotografii. Filozof i teoretyk fotografii. Z namowy zaprzyjaźnionego malarza Ferdynanda Ruszczyca fotografia stała się jego głównym zajęciem. Był przedstawicielem piktorializmu. W jego fotografiach widoczne są wpływy grafiki i malarstwa, a w jego pracowni powstało 158 albumów poświęconych miastom i regionom II Rzeczypospolitej. Legitymacja członkowska ZPAF artysty miała numer 1.

< poprzedni artykułkolejny artykuł >

do góry

 

Liczba wejść:

Pocztówki Płockie. Wszelkie prawa zastrzeżone.