Kanonia na pocztówkach.

Kanonia po pięć kopiejek

Polskie Towarzystwo Krajoznawcze w ramach akcji propagowania rodzimej przyrody i architektury wydało w latach 1907-1915 kilkadziesiąt ozdobnych serii pocztówek fotograficznych z terenu Polski wykonywanych techniką fototypii. Nakład seryjnie produkowanych tematów wynosił zwykle po dwa tysiące sztuk. Pocztówki sprzedawano po 5 kopiejek. W 1910 r. ukazała się w nakładzie 30 tys. egzemplarzy seria "Stara Warszawa" drukowana w zakładzie B. Wierzbickiego w Warszawie. Seria składała się z 10 kart ilustrowanych widokami i zabytkami dzielnicy staromiejskiej. Wśród nich znalazła się niżej reprodukowana pocztówka z opisem Kanonie.

Polskie Towarzystwo Krajoznawcze. Stara Warszawa. Kanonie.

Widoki ozdobione były dwubarwnymi bordiurami projektowanymi przez Mikołaja Wisznickiego, w których wykorzystany został motyw kraty nadprożnej jednej z kamienic oraz wizerunek herbu miasta - Syreny w zmieniających się wraz upływem dziejów kształtach. Numerowane kartki przedstawiały widoki: 1. Szczyty katedry z wieży pijarskiej, 2. Kanonie, 3. Sień domu Baryczków, 4. Dach domu Baryczków, 5. Stare Miasto od Bugaju, 6. Dachy rynku Staromiejskiego, 7. Wnętrze winiarni Fukiera, 8. Sień domu Fukierów, 9. Podwórko domu Fukierów, 10. Okręt w sieni domu Fukierów.

W wydanych przez siebie seriach kart o tematyce warszawskiej Towarzystwo Krajoznawcze posługiwało się również pracami malarzy i grafików.

W 1914 roku wydano dwie serie po 6 pocztówek zatytułowane Stara Warszawa. Pierwsza była wyborem reprodukcji akwafort Zofii Stankiewiczównej z widokami numerowanymi na rewersach: I. Plac Zamkowy, II. Wąski Dunaj, III. Szeroki Dunaj, IV. Warszawa od strony Wisły, V. Kanonie od strony Wisły (niżej), VI. Mury w śniegu.

PTK Z. Stankiewiczówna. Stara Warszawa. Kanonie od strony Wisły.

Druga, wielobarwna seria składała się także z 6 pocztówek będących reprodukcjami obrazów Zofii Stankiewiczównej. Numerowane kartki przedstawiały obrazy: I. Kolumna Zygmunta, II. Wierzchołki katedry, III. Szczyt kościoła Bernardynów, IV. Kanonie (niżej), V. Podwórze w domu Fukiera, VI. Podwórze w domu Baryczków.1

PTK Z. Stankiewiczówna. Stara Warszawa. Kanonie.

Obydwie serie pocztówek wykonano w Zakładach Graficznych B. Wierzbickiego i S-ka w Warszawie. Opisywane pocztówki, pomimo swej atrakcyjności, nie rozchodziły się najlepiej. Wciąż ogłaszano możliwość nabycia dawnych kart, wykazy drukowano stale w organie PTK "Ziemia", a także w różnych przewodnikach i innych wydawnictwach. Stąd też większość z występujących obecnie na rynku kolekcjonerskim pocztówek nie posiada obiegu pocztowego. (LB, marzec 2012)


Notki biograficzne:

Wisznicki Mikołaj (lata 70. XIX w.- Londyn po 1945) Odbył studia przyrodnicze na Uniwersytecie w Kijowie. Uczestnik walk o niepodległość, pułkownik WP. Od ok. 1903 r. mieszkał w Warszawie, w latach 30. w Zakopanem. W twórczości plastycznej był amatorem. Zajmował się głównie ilustratorstwem. Malował olejno i akwarelą pejzaże i sceny z końmi. W późniejszych latach, po krótkotrwałej nauce w pracowni K. Krzyżanowskiego, uprawiał także malarstwo portretowe. W 1906 roku zaprojektował znak organizacyjny Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, którego był członkiem honorowym.

Stankiewiczówna Zofia (1862-1955) Pochodząca z Ukrainy, całe swe dojrzałe życie spędziła w Warszawie. Uczyła się w warszawskiej szkole Gersona, a także w Paryżu i Monachium. Początkowo maluje pejzaże i martwe natury. Od 1904 roku zajmuje się wyłącznie grafiką. Tworzyła głównie w technikach trawionych w metalu, a także litografie. Najchętniej przedstawia zabytki dawnej architektury, szczególnie Warszawy.

1  Czarnowski, A.: Pocztówki Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Warszawa, 2003.

< poprzedni artykułkolejny artykuł >

do góry

Pocztówki Płockie. Wszelkie prawa zastrzeżone.