Dawne pocztówki.

Pocztówki krajoznawcze

Polskie Towarzystwo Krajoznawcze powstało w 1906 roku i od początku swego istnienia rozwinęło szeroką działalność wydawniczą w zakresie pocztówek.

Pierwsza, wydana w 1907 r. pocztówka, przedstawiała kolorową parzenicę, która była symbolem wolnego ludu - górali tatrzańskich. W tym samym roku zapoczątkowano wydawanie serii zamków polskich, w której do 1930 roku znalazło się około 85 widoków zamków. Od 1908 roku ukazywały się karty poświęcone miejscowościom położonym na obszarze zaboru rosyjskiego, a kilka serii poświęcono zabytkom Warszawy. Trzy serie kart "Krajobraz Polski" wydano w 1912 roku z okazji wystawy zorganizowanej przez PTK w Warszawie.

W latach 1907-1915 Polskie Towarzystwo Krajoznawcze wydało ponad 270 tematów pocztówek w łącznym nakładzie około 840 tys. egzemplarzy.1

W latach późniejszych nastąpił poważny spadek zainteresowania pocztówkami i znacznie spadła ich sprzedaż. Po początkowej motywacji patriotycznej i zainteresowaniu w związku z tym symbolami narodowymi, zmieniły się gusty nabywców pocztówek.

Po 1930 roku decyzje władz PTK dotyczące rozwoju propagandy turystycznej spowodowały wydanie wielu serii pocztówek, także w terenowych oddziałach Towarzystwa.

Jedyną pocztówką o tematyce płockiej w tym okresie, której nakładcą było Polskie Towarzystwo Krajoznawcze Oddział w Płocku, była wydana około 1930 roku przez Księgarnię E. Trautmanna karta pocztowa przedstawiająca Teatr Miejski.

Płock. Teatr Miejski.

Dopiero, kiedy w 1950 roku w PTK Oddział w Warszawie wydano serię pn. "Budowle i krajobrazy" w postaci kilkuset numerowanych pocztówek, wśród nich znalazło się siedem widoków Płocka: Widok ogólny (2 wersje), Wieża Zegarowa, Kościół dominikanów, Historyczna wartownia, Powiatowa Rada Narodowa i Ratusz (numery od 560 do 566).

Płock. Powiatowa Rada Narodowa. rewers pocztówki

PTK odrobiło w ten sposób zaległość wydawniczą wobec Płocka i miasto zostało godnie zaprezentowane na jego pocztówkach. Do końca 1950 roku Towarzystwo wydało kilkaset tematów w łącznym nakładzie 8 milionów egzemplarzy i była to już masowa produkcja widokówek z krajobrazami i miastami różnych stron Polski.

Istniejący od 1933 roku płocki Oddział PTK kilka lat później znalazł oparcie i pomoc w Związku Popierania Turystyki w Płocku. Związek propagował turystykę do Płocka oraz organizował ją w mieście i okolicy. Czynił to poprzez imprezy, wystawy, działalność biura informacyjnego oraz przez specjalne wydawnictwo.2

Po wojnie - w marcu 1947 roku, reaktywowano obydwie płockie organizacje, a po trzech latach nastąpiło ich zjednoczenie.

Związek Popierania Turystyki w Płocku i Oddział Płocki PTK są nakładcami wydanych przez Polskie Archiwum Krajoznawcze w Warszawie na początku lat pięćdziesiątych serii pocztówek. Pięć pocztówek serii oznaczone jest na rewersie sygnaturą K-53584.

Płock. Kościół podominikański. Fot. D. Gierski.

Autorem fotografii Kościoła Podominikańskiego był D. Gierski, Fragmentu Katedry i Muzeum Przyrodniczego Z. Chomentowska, a Widoku ogólnego i Ratusza W. Sobieraj.

Działalność wydawniczą kontynuowano z powodzeniem w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym, które powstało w grudniu 1950 r. z połączenia PTK i Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. Utworzono specjalistyczne zakłady wydawnicze fotowidokówek, w których wyprodukowano wiele milionów kart o wszechstronnej tematyce krajoznawczej. Odtąd poczesne miejsce wśród nich zajmowały widoki miasta Płocka. (LB, listopad 2011)

1  Czarnowski, A.: Pocztówki Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Warszawa, 2003

2  Kowalewski, T.: 50 lat turystyki płockiej. Notatki Płockie, 1983, Nr 1/114

< poprzedni artykułkolejny artykuł >

do góry

 

Liczba wejść:

Pocztówki Płockie. Wszelkie prawa zastrzeżone.