Dawne pocztówki.

Puzzle z pocztówek Kempnera

Zapowiedziane wcześniej "układanie" pocztówek Kempnera rozpocząłem od policzenia ilości różnych wzorów rewersów. Doliczyłem się trzynastu, z których siedem to rewersy sprzed 1905 roku, takie z długim adresem i sześć drukowanych po 1905 roku według nowych przepisów, z podziałem rewersu na część adresową i korespondencyjną. Z czterdziestu pocztówek dwadzieścia trzy pocztówki wydrukowano przed 1905 rokiem, pozostałe później.

Firma księgarsko-drukarska mimo wszystko nie była technicznie przygotowana i wyposażona do druku pocztówek. Nic nie wskazuje na to, aby na Grodzkiej wydrukowano chociaż jedną z kempnerowskich pocztówek. Pięknie zaprojektowane i doskonałe technicznie pocztówki zamawiane były w innych drukarniach, także poza Płockiem i zagranicą. Kempner był ich nakładcą i wydawcą z wielkim pożytkiem - jak widać, dla poziomu sygnowanych przez siebie wydawnictw.

A. Schwidernoch - Wagram-Sűssenbrunn (Austria), tak opisana jest na awersach drukarnia - wytwórca trzech pocztówek z widokami zatytułowanymi Spacer nad Wisłą, Płock (widok ogólny), Most na Wiśle. Jeżeli uznać za właściwe podane w Słowniku nakładców lata 1909-1914, jako okres działalności wiedeńskiej drukarni, to mamy wiedzę o czasie wydania tych pocztówek. Posłużenie się pozostałą zawartością hasła "August J. Schwidernoch, Druckerei, Deutsch Wagram, Sűssenbrunn-Vienne, Austria. Znane (pocztówki przyp. PP}, z Andrychowa, Dziedzic, Ostrołęki, Nowego Sącza, Mławy, Przemyśla i in. miejscowości ziem polskich", zwolniło mnie z szerszego badania, czy wydawcy z innych miejscowości też korzystali z usług tej drukarni.1 Na znanej mi pocztówce ostrołęckiej z widokiem Rynku, ratusza i mostu nazwa drukarni brzmi August J. Schwidernoch, D. Wagram - Sűssenbrunn (Austria).

Pocztówki płockie z Wiednia posiadają ponadto zapis na awersie Nakład Kempnera w Płocku.

Płock nad Wisłą

W jednym przypadku - na pocztówce niżej, zapis występuje w postaci L. Kempner w Płocku.

Rząd gubernialny w Płocku. Stare pocztówki.

Na pocztówkach wydawanych przez cały okres działalności firmy, niezmiennie widnieje sygnatura Ludwik Kempner, Płock.

Płock. Tum nad Wisłą. Awers pocztówki. Płock. Tum nad Wisłą. Rewers pocztówki.

Kontynuując podjęty na wstępie wątek obliczeniowo- statystyczny można stwierdzić, że firma Ludwik Kempner mogła wydać łącznie 50-60 pocztówek z różnymi widokami Płocka. W kolekcji znajdują się 34 widoki (ujęcia fotograficzne). W swoich szacunkach dodaję znane mi pocztówki spoza zbioru. Reszta to w miarę realne wypełnienia brakujących w kolejności numerów, albo logiczna analiza dostępnych widoków, po ułożeniu ich na sposób puzzli. Z kilkunastu numerowanych kartek kilka posiada ciągłość 8207-8208, 8513-8514, 11214-11215 i 09 4043 do 09 4045. Z pozostałych, numery 11180, 11371 i 11407 można przypisać do grupy rozpoczynającej się na 11 i w związku z tym, być może do tej samej drukarni. Początkowe 09 jako cyfrowy przedrostek numeru zasadniczego (4043, 44, 45), wskazuje na rok wydania kartki. Taka praktyka została wielokrotnie sprawdzona i potwierdzona. Jeszcze dla porządku wymienię numer 7712 J. 6063 z kartki, który także niewiele wyjaśnia w sprawie ustalenia jej wytwórcy.

Badania porównawcze rewersów pocztówek, które prowadzę od wielu lat mogą przyczynić się do uzyskania wielu nowych informacji o pocztówkach, także Kempnera. Wymaga to jednak wglądu do zbiorów nie tylko płockich pocztówek. (LB, wrzesień 2011)

1  Morgulec, J.: Słownik nakładców i wydawców pocztówek na Ziemiach Polskich, oraz poloników. Część XVI. Warszawa, 2004, s.18

< poprzedni artykułkolejny artykuł >

do góry

 

Liczba wejść:

Pocztówki Płockie. Wszelkie prawa zastrzeżone.